Tu jesteś:

Magia architektury – czyli czy łatwo jest zaprojektować centrum handlowe cz.II

Paweł Graliński, architekt i prezes firmy Arch Magic

Paweł Graliński, architekt i prezes firmy Arch Magic, mówi w rozmowie z THE CITY o trendach w projektowaniu współczesnych galerii handlowych, roli ekologii oraz o tym jakie projekty przynoszą największą satysfakcję.

Czy przy projektowaniu inwestycji muszą Państwo współpracować z samorządem? Jak przebiega taka współpraca? Konserwator zabytków to wróg czy przyjaciel?

Zdarza się, że inwestor angażuje się również w tę kwestię, jednak w naszym przypadku, kiedy pracujemy nad projektem, bierzemy na siebie współpracę – dialog z miastem i wszystkimi innymi służbami samorządowymi. Nie przeczę, że zdarzają się trudne przypadki, ale umiemy się w tej materii poruszać. Tak naprawdę jest to bardzo ciekawy i obszerny temat. Szukanie odpowiedzi na oczekiwania lokalnych władz, służb samorządowych jest jedną z misji i wyzwań stojących przed nami. Najlepiej oczywiście, jeśli to my możemy te oczekiwania kształtować. Zawsze dążymy do tego, aby projekt był wartością dodaną i wnosił coś do tkanki miejskiej, wzbogacał swoje otoczenie. Zazwyczaj platforma współpracy z lokalnymi służbami jest bardzo pozytywna. Jest jeden warunek podstawowy: każdy nowy obiekt komercyjny musi odpowiadać na zapotrzebowanie rynku; wtedy pojawia się zrozumienie i platforma do współpracy.

Trend zielonego budownictwa, który jest bardzo widoczny w segmencie biurowym, powoli wchodzi do galerii handlowych. Czy w fazie projektowania przysparza to więcej pracy architektom?

Wymaga to przede wszystkim zdyscyplinowania i wzięcia pod uwagę pewnych elementów przy projektowaniu obiektu. Na początku, kiedy temat ekologiczny zaczął się pojawiać, było to w dużym stopniu hasło bez pokrycia w rzeczywistości i w praktycznych rozwiązaniach. Teraz, co zabawne, pojawia się zrozumienie, że odpowiedzią na to wszystko są najprostsze rozwiązania.

Brzytwa Ockhama?

Lub Clauberga choć Ockham to zradykalizował… ale tak, omówmy to na przykładzie, np. jak można zmniejszyć konsumpcję energii w budynku takim jak centrum handlowe, które przecież nie ma nadmiernej warstwy izolacyjnej. Ponadto w przypadku tych obiektów jest to o tyle szczególne, że są to budynki, które mają zazwyczaj nadwyżkę energii cieplnej też wskutek intensywnego oświetlenia. Rewolucja kryje się niewątpliwie w spadku emisji energii związanej z oświetleniem. I tu między innymi wkracza np. technologia diodowa. Jest szereg operatorów, dla których zmieniliśmy masowo źródła oświetlenia, co powoduje, że emisja ciepła jest niższa i w związku z tym spadają wydatki związane z chłodzeniem.

Wiele jest w Polsce obiektów I i II generacji, które wymagają odświeżenia. Czy przeprojektowanie takiego centrum jest trudniejsze niż zaprojektowanie go od nowa, biorąc pod uwagę fakt, że musi ono funkcjonować i zarabiać?

Przeprojektowanie istniejącego obiektu w pewnym sensie jest łatwiejsze. Centra funkcjonujące w cyklu 8-10-letnim, niezależnie, czy są to obiekty I, czy II generacji, wymagają odświeżenia image’u. Retail jest jak reklama, oczywiście są pewne ponadczasowe rozwiązania architektoniczne, które się nie starzeją, są ponadczasowe. Myślę o charakterystycznych elementach zewnętrznych obiektu, choć spotkałem się również z obiektami, w których to wnętrze musiało być szczególnie chronione ze względu na swoją niepowtarzalność, gdyż było tak charakterystyczne, że nikt nie chciał go zmieniać.  Takim przykładem jest mój projekt Vinterbro Center w Norwegii. Odświeżenie jest bardzo istotne, a poczucie aktualności kluczowe. W centrum, które funkcjonuje już parę lat, łatwiej można dostrzec jego mankamenty i niewykorzystane możliwości. W międzyczasie przez tych przykładowych 8 lat istnienia obiektu klient też się zmienił. Ludzie dzisiaj inaczej odbierają centra handlowe, mają inne potrzeby spędzania wolnego czasu. Jest to nie tylko sama z siebie naturalna potrzeba zmiany wizerunku, ale też aktywne pozycjonowanie i adresowanie faktycznych potrzeb rynku.

W większości państw europejskich zjawisko ulic handlowych jest rzeczą całkowicie naturalną, w Polsce tego typu handel się nie przyjął, czy może się to według Pana zmienić?

Spójrzmy na przykład Warszawy. Jest to miasto, które w czasie II wojny światowej zostało bardzo zniszczone. Fantastycznym modelem przekształcenia istniejących przestrzeni śródmiejskich jest tworzenie przez partery organicznych pasaży powierzchni handlowych i konsolidacja ich na tym rynku. Warszawa ma parę miejsc z takim potencjałem, ale bardzo trudno obecnie jest go zaadresować, jest to miasto, które wymyka się standardowym ocenom. Wymaga to dzisiaj pewnego wizjonerstwa, tym bardziej że w Warszawie są bardzo duże niezabudowane przestrzenie, które będą pewnie zabudowane nowoczesnymi powierzchniami. Natomiast dla miasta typu Kraków byłoby to bardzo wzbogacające, gdyby takie rozwiązania zaistniały. Kluczowa dla istnienia takiego high streetu czy handlu ulicznego jest dostępność. I mam tu na myśli dostępność centrum miasta, które w swoim otoczeniu ma odpowiednie zaplecze parkingowe, metro lub inne dobrze rozwinięte środki komunikacji miejskiej. Brak tych rozwiązań logistycznych znacznie ogranicza rozwój handlu śródmiejskiego i powoduje upadek historycznych centrów miast.

Chciałbym wrócić do początku naszej rozmowy, uśredniając – ile trwa proces projektowania centrum handlowego?

Każdy projekt jest inny, są takie, których wizja powstaje w ciągu paru godzin, aczkolwiek podświadomy proces analizy i dochodzenia do pewnych idei odbywa się kilka tygodni. Każdy projekt ma swojego ducha miejsca, którego trzeba poczuć. Poza całym ładunkiem zagadnień merytorycznych, które trzeba ocenić, jesteśmy w stanie zrobić koncepcję w ciągu paru tygodni. O ile w pierwszej fazie koncepcyjnej przy odpowiednim doświadczeniu taka oferta zawiera odpowiedź na wszystkie pytania, również te techniczne, później sam projekt i opracowanie projektu budowlanego czy specyfikacji technicznej wymaga czasu. W Polsce na pewno sporym utrudnieniem są plany zagospodarowania przestrzennego, a w zasadzie bardzo często ich brak lub tworzenie ich w sposób pozwalający na różne interpretacje, a to nie daje deweloperowi pewności co do inwestycji.

Najtrudniejszy projekt to ...

... nie mam złej pamięci do żadnego projektu.

Najtrudniejszy niekoniecznie oznacza najgorszy, trudny w realizacji, ale kończący się sukcesem?

Mam bardzo pozytywne nastawienie do swojej profesji i wyzwań, które mi stawia. Może odpowiem w ten sposób: nie ma trudnych projektów, są tylko ciekawe wyzwania.

Projekt, który zrobił na Panu największe wrażenie w Polsce?

W Polsce jest kilka projektów, które są rzetelnymi i ciekawymi pracami. Polska miała to szczęście, że w przeciągu ostatnich lat zaistniało ich wiele, zaczynając od Sadyba Best Mall, która była w ogóle pierwszym projektem nagrodzonym międzynarodowo w Europie Środkowej i Centralnej przez ICSC. De facto ilość nowej powierzchni handlowej tworzonej w tej części Europy była ewenementem na skalę światową. Na pewno nie zostało powiedziane ostatnie słowo w tej mierze i myślę, że nie ma projektu, który wyczerpałby w perspektywie czasu możliwość zaistnienia kolejnego ciekawszego.

Zawsze można zrobić coś więcej...

I lepiej. Dokładnie.

Patrzy Pan na centra handlowe z innej perspektywy niż przeciętny konsument, gdyby miał Pan wybrać centrum wyróżniające się pod względem architektury, to byłoby to...

Jednym z takich bardzo dobrych centrów handlowych jest może już nie najnowsze, ale wciąż robiące wrażenie, centrum Blue Water w Wielkiej Brytanii. W Polsce bardzo dobrym i dobrze zapowiadającym sie projektem były Złote Tarasy, ale jest to centrum, które o ile komercyjnie bardzo udane to architektonicznie, moim zdaniem nie do końca wykorzystało wszystkie możliwości swojej lokalizacji. Z kaskady pomysłów trzeba wydobyć syntezę a to się w moim odczuciu zagubiło. Mam bardzo duże oczekiwania, jeżeli chodzi o Polski rynek. Myślę, że jeszcze sporo się wydarzy i jest wiele interesujących projektów, które są w opracowaniu, a z których nie wszystkie można na razie zaprezentować. Na pewno najbliższe lata przyniosą wiele ciekawych projektów.

Średnia ocena

Na podobny temat

Komentarze

Zaloguj się aby móc dodawać nowe komentarze.

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies. Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. Dowiedz się więcej tutaj. ×